ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ National Environment Protection Authority (National EPA) ਨੇ ਗ੍ਰੇਟ ਬੈਰੀਅਰ ਰੀਫ਼ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਤਾਕਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ ਪਹਿਲਾ Environment Protection Order (EPO) ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਹੁਕਮ ਉੱਤਰੀ ਕੁਈਨਜ਼ਲੈਂਡ ਦੇ Wombinoo Station ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਹੁਕਮ ਰਾਹੀਂ ਗ੍ਰੇਟ ਬੈਰੀਅਰ ਰੀਫ਼ ਦੇ ਕੈਚਮੈਂਟ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 1,600 ਹੈਕਟੇਅਰ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਹੋਰ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਟੇਸ਼ਨ ਕੇਅਰਨਜ਼ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਰੀਫ਼ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ 1,000 ਟਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਿੱਟੀ ਜਾਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ
National EPA ਮੁਤਾਬਕ ਹਾਈਡਰੋਲੌਜੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਜ਼ਮੀਨ ਸਾਫ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਦਰੱਖਤ ਹਟਾਏ ਗਏ ਜਾਂ ਬਨਸਪਤੀ ਨੂੰ ਸਾੜਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਹਰ ਸਾਲ 1,000 ਟਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਰੀਕ ਮਿੱਟੀ (fine sediment) ਪਾਣੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਗ੍ਰੇਟ ਬੈਰੀਅਰ ਰੀਫ਼ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਰੀਕ ਮਿੱਟੀ ਰੀਫ਼ ਲਈ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰੀਫ਼ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
2025 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ 1,600 ਹੈਕਟੇਅਰ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਕਟਾਈ
National EPA ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 1,600 ਹੈਕਟੇਅਰ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਫਾਈ 2025 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਜੇ ਵੀ National EPA ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਨਵਾਂ EPO ਇਸ ਲਈ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਹੋਰ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
EPO ਦੀ ਨਵੀਂ ਤਾਕਤ ਕੀ ਹੈ?
Environment Protection Order ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਾਕਤ ਹੈ। ਇਹ ਤਾਕਤ 24 ਅਗਸਤ 2026 ਤੋਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੇ ਨਵੇਂ ਪੜਾਅ ਤਹਿਤ ਲਾਗੂ ਹੋਈ ਹੈ। Environment Protection and Biodiversity Conservation Act 1999 (EPBC Act) ਦੇ ਤਹਿਤ EPO ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਖੇਤਰ ਜਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਸੰਪਤੀ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੋਵੇ। ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ EPO 14 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਲਾਗੂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਇਹ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਹੁਕਮ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲੋੜ ਪੈਣ ‘ਤੇ ਇਸ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਰ 14 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ
National EPA ਦੀ Compliance and Enforcement ਮੁਖੀ Dani Yannopoulos ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ EPO ਗ੍ਰੇਟ ਬੈਰੀਅਰ ਰੀਫ਼ ਵੱਲ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੇੜੇ ਹੋ ਰਹੀ ਗੈਰ-ਅਧਿਕਾਰਤ ਜ਼ਮੀਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ EPO ਦੀ ਨਵੀਂ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਪੱਕੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ EPBC Act ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਕੇ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ, ਗੰਭੀਰ ਜਾਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਨੁਕਸਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ National EPA ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰੇਗੀ।
ਗ੍ਰੇਟ ਬੈਰੀਅਰ ਰੀਫ਼ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ
National EPA ਮੁਤਾਬਕ ਗ੍ਰੇਟ ਬੈਰੀਅਰ ਰੀਫ਼ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੁਦਰਤੀ ਸੰਪਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਰੀਫ਼ ਦੇ ਕੈਚਮੈਂਟ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਸੰਘੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਤਹਿਤ ਖ਼ਾਸ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਨਵੇਂ EPO ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੰਕੇਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ National EPA ਗ੍ਰੇਟ ਬੈਰੀਅਰ ਰੀਫ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ‘ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰੱਖ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਗੱਲ: 1,600 ਹੈਕਟੇਅਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਜ਼ਮੀਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਹੁਕਮ National EPA ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪਹਿਲਾ Environment Protection Order ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਬਰੀਕ ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਰਾਹੀਂ ਗ੍ਰੇਟ ਬੈਰੀਅਰ ਰੀਫ਼ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ ਹੈ।