ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ – ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026-27 ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਸਲ GDP ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ 40 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ ਵਧਾ ਕੇ 7.1 ਫੀਸਦੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। RBI ਗਵਰਨਰ ਸੰਜੇ ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਮੁਦਰਾ ਨੀਤੀ ਕਮੇਟੀ (MPC) ਦੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦਿਆਂ ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ, ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ, ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਤੀ ਹਾਲਾਤ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।
RBI ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026-27 ਦੀ ਦੂਜੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ GDP ਵਿਕਾਸ ਦਰ 7.2 ਫੀਸਦੀ, ਤੀਜੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ 6.9 ਫੀਸਦੀ ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ 6.8 ਫੀਸਦੀ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਹੈ। ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਸਲ GDP ਵਿਕਾਸ ਦਰ 7.8 ਫੀਸਦੀ ਰਹੀ। ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਿੱਜੀ ਖਪਤ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਰਹੇ। ਨਿਵੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 12 ਫੀਸਦੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ, ਜਦਕਿ ਸ਼ੁੱਧ ਨਿਰਯਾਤ ਨੇ ਵੀ GDP ਵਿੱਚ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਦੂਜੀ ਤਿਮਾਹੀ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਵੀ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਿਛਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਗਤੀ ਹੌਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਨਿਰਮਾਣ ਖੇਤਰ ਲਾਗਤਾਂ ਦੇ ਦਬਾਅ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਥਿਰ ਰਿਹਾ, ਜਦਕਿ ਸੇਵਾ ਖੇਤਰ ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੰਗ ਕਾਰਨ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਿਹਾ। ਨਿੱਜੀ ਖਪਤ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਹੀ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਬਣੀ ਰਹੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਗੈਰ-ਟਿਕਾਊ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਖਪਤ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਹਵਾਈ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕਮੀ ਦੇਖੀ ਗਈ।
RBI ਗਵਰਨਰ ਸੰਜੇ ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੁਲਾਈ ਅਤੇ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਨਿਰਯਾਤ ਵਿੱਚ ਦੋਹਰੇ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਹੋਇਆ। ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਆਰਥਿਕ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਮਜ਼ੋਰ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਮਾਨਸੂਨ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਐਲ ਨੀਨੋ ਹਾਲਾਤ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਾੜੀ ਸੀਜ਼ਨ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਮੰਗ ’ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
RBI ਮੁਤਾਬਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ’ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਖਰਚ, ਨਿੱਜੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਜ਼ਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣਗੇ। ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਨਵੇਂ ਦੁਵੱਲੇ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ਵੀ ਨਿਰਯਾਤ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ।