ਨਿਊਯਾਰਕ – ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਰੂਸ-ਯੂਕਰੇਨ ਯੁੱਧ ਜਲਦੀ ਹੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਭੋਜਨ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਖੁਰਾਕੀ ਵਸਤਾਂ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਅਕਾਲ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਭੋਜਨ ਸੰਕਟ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰੂਸ-ਯੂਕਰੇਨ ਯੁੱਧ ਨੇ ਯੂਕਰੇਨ ਦੀਆਂ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਤੋਂ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਰਸੋਈ ਦੇ ਤੇਲ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਮੱਕੀ ਅਤੇ ਕਣਕ ਵਰਗੇ ਅਨਾਜ ਦੀ ਬਰਾਮਦ ਉੱਤੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਗਲੋਬਲ ਫੂਡ ਸਪਲਾਈ ਘਟ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਬਦਲਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧੀਆਂ ਹਨ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ (ਯੂਐਨ) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਗਲੋਬਲ ਭੋਜਨ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਇਸੇ ਮਿਆਦ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਗਪਗ 30 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਧੀਆਂ ਹਨ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ (ਯੂਐੱਨ) ਦੇ ਸਕੱਤਰ-ਜਨਰਲ ਐਂਟੋਨੀਓ ਗੁਟੇਰੇਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰੂਸ-ਯੂਕਰੇਨ ਜੰਗ, ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਅਤੇ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਦੀ ਅਸੁਰੱਖਿਆ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਕੁਪੋਸ਼ਣ, ਵਿਆਪਕ ਭੁੱਖਮਰੀ ਅਤੇ ਅਕਾਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਰੂਸ-ਯੂਕਰੇਨ ਯੁੱਧ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਭੋਜਨ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਸੰਕਟ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੱਲ ਹੈ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਭੋਜਨ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਰੂਸ ਅਤੇ ਬੇਲਾਰੂਸ ਦੋਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਖਾਦ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣਾ।
ਰੂਸ ਅਤੇ ਯੂਕਰੇਨ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਲਗਭਗ 30 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਕਣਕ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਯੂਕਰੇਨ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਰੋਟੀ ਦੀ ਟੋਕਰੀ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਯੂਕਰੇਨ ਆਪਣੀਆਂ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹਰ ਮਹੀਨੇ 4.5 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਰੂਸ ਨੇ 24 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਹਮਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਇਸਦੀ ਬਰਾਮਦ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤਾਂ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਕਣਕ ਦੀ ਬਰਾਮਦ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਧ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੀ ਫਸਲ ਤੋਂ ਲਗਪਗ 2 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਅਨਾਜ ਇਸ ਸਮੇਂ ਯੂਕਰੇਨ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਗਲੋਬਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਘੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਰੂਸ-ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਯੁੱਧ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਕੋਰੋਨਾ ਮਹਾਮਾਰੀ ਤੋਂ ਉਭਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੰਗ ਕਾਰਨ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ‘ਚ ਸੰਭਾਵਿਤ ਵਾਧਾ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਪੈਟਰੋਲ, ਡੀਜ਼ਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇਸ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਚ ਰੁਪਏ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਦੀ ਦਰਾਮਦ-ਨਿਰਯਾਤ ਵੀ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ।
ਦਸੰਬਰ 2021 ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਰੂਸ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 72.47 ਬਿਲੀਅਨ ਰੁਪਏ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਕੀਤੀ। ਰੂਸ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਕੱਚਾ ਤੇਲ, ਖਾਦ, ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਸਮਾਨ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਹੀ ਭਾਰਤ ਦਵਾਈ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੱਚਾ ਮਾਲ, ਸੂਰਜਮੁਖੀ, ਜੈਵਿਕ ਰਸਾਇਣ, ਪਲਾਸਟਿਕ, ਲੋਹਾ ਅਤੇ ਸਟੀਲ ਯੂਕਰੇਨ ਤੋਂ ਦਰਾਮਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ‘ਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਤੇ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ।