ਵਿਸ਼ਵ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਦਿਵਸ ਹਰ ਸਾਲ 27 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਛਾਣ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਨਾਂ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ, ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਦੀ ਇਸ ਮਹੱਤਤਾ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਹਰ ਸਾਲ 27 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਦਿਵਸ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਰੁਜ਼ਗਾਰ, ਸਥਾਨਕ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਦਿਵਸ 1980 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਸਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਸਤੰਬਰ 1979 ਵਿੱਚ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਯੂਐਮ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਜਨਰਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੇ ਤੀਜੇ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਿਵਸ (ਵਿਸ਼ਵ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਦਿਵਸ) ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 27 ਸਤੰਬਰ, 1980 ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਆਮਦਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਰੋਤ ਹੈ।
ਹੋਟਲ, ਆਵਾਜਾਈ, ਬਾਜ਼ਾਰ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰ ਵੀ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਵੀ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਿਲੂ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਥੀਮ “ਡਿਜੀਟਲ ਏਜੰਡਾ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ” ਹੈ। ਭਾਰਤ ਕਈ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੋਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਪਕਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਮਾਹੌਲ ਤੱਕ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪੀਆਈਬੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੁਲਾਈ 2025 ਅਤੇ ਜੂਨ 2026 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, 48 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਯਾਤਰਾ “ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ” ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਸੀ। ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੇ ਦੌਰੇ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ।
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੂੰ 15.7 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਸੈਲਾਨੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। 13.7 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 8 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਨੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਸਰਵੇਖਣ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪਿਛਲੇ 365 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਯਾਤਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖਰਚ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸੀ। ਪੇਂਡੂ ਘਰਾਂ ਲਈ ਔਸਤ ਖਰਚ 29,454 ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਘਰਾਂ ਲਈ 41,649 ਰੁਪਏ ਸੀ।