ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ – ਰੂਸ ਤੇ ਯੂਕਰੇਨ ਵਿਚਾਲੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਜੰਗ ਨੂੰ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਰੂਸ ਨੇ 24 ਫਰਵਰੀ 2022 ਨੂੰ ਯੂਕਰੇਨ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਜੰਗ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਦੇਸ਼ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਰੂਸ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਹੁਣ ਤਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਨੀ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਇੱਥੇ ਆਪਣਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਚੀਨ ਦੀ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਰੂਸ ਅਤੇ ਯੂਕਰੇਨ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਚੀਨੀ ਕੰਪਨੀ ਡੀਜੇਆਈ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਡਰੋਨਾਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਰੂਸ ਅਤੇ ਯੂਕਰੇਨ ਵਿੱਚ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਚੀਨੀ ਕੰਪਨੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਯੂਕਰੇਨ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਯੂਰਪੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਰੂਸ ‘ਚ ਆਪਣਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਪਰ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਦਬਾਅ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਚੀਨੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਰੂਸ ‘ਚ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਚੀਨ ਅਜੇ ਵੀ ਰੂਸ ‘ਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਯੂਕਰੇਨ ਅਤੇ ਰੂਸ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਡੀਜੇਆਈ ਡਰੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਉਤਪਾਦ ਸਿਰਫ ਨਾਗਰਿਕ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਹੈ। ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਲਿਖ ਕੇ ਡੀਜੇਆਈ ਨੂੰ ਰੂਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਡਰੋਨ ਵੇਚਣਾ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਰੂਸੀ ਫੌਜ ਨਾਗਰਿਕ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਡੀਜੇਆਈ ਦੇ ਡਰੋਨ ਵਿੱਚ ਏਰੋਸਕੋਪ ਸਿਸਟਮ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਿਸੀਵਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਡਣ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਡਰੋਨਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਰੇਟਰਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ। ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਰਮਨ ਰਿਟੇਲਰ ਮੀਡੀਆਮਾਰਕੇਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਦੁਆਰਾ ਡੀਜੇਆਈ ਡਰੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਚੀਨ ਅਜੇ ਵੀ ਰੂਸ ‘ਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਯੂਕਰੇਨ ਅਤੇ ਰੂਸ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਡੀਜੇਆਈ ਡਰੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਉਤਪਾਦ ਸਿਰਫ ਨਾਗਰਿਕ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਹੈ। ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਲਿਖ ਕੇ ਡੀਜੇਆਈ ਨੂੰ ਰੂਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਡਰੋਨ ਵੇਚਣਾ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਰੂਸੀ ਫੌਜ ਨਾਗਰਿਕ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਡੀਜੇਆਈ ਦੇ ਡਰੋਨ ਵਿੱਚ ਏਰੋਸਕੋਪ ਸਿਸਟਮ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਿਸੀਵਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਡਣ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਡਰੋਨਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਰੇਟਰਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ। ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਰਮਨ ਰਿਟੇਲਰ ਮੀਡੀਆਮਾਰਕੇਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਦੁਆਰਾ ਡੀਜੇਆਈ ਡਰੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।