ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ – ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੈਟਰੋਲ, ਡੀਜ਼ਲ ਅਤੇ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਟਰਬਾਈਨ ਫਿਊਲ (ATF) ’ਤੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀ ਨਿਰਯਾਤ ਲੇਵੀ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਮੁਤਾਬਕ ਨਵੀਆਂ ਦਰਾਂ ਅਗਲੇ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਲਾਗੂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ।
ਨਵੀਂ ਵਿਵਸਥਾ ਤਹਿਤ ਪੈਟਰੋਲ ’ਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਲੇਵੀ 1.50 ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 0.50 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡੀਜ਼ਲ ’ਤੇ ਲੇਵੀ 25 ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 20 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਅਤੇ ATF ’ਤੇ 19 ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 15 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੈਟਰੋਲ ’ਤੇ ਲੇਵੀ ਵਿੱਚ 1, ਡੀਜ਼ਲ ’ਤੇ 5 ਅਤੇ ATF ’ਤੇ 4 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਦੀ ਕਮੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਡੀਜ਼ਲ ’ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਲਾਗੂ 25 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਦੀ ਲੇਵੀ ਵਿੱਚ 24 ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਾਧੂ ਆਬਕਾਰੀ ਡਿਊਟੀ (SAED) ਅਤੇ 1 ਸੜਕ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਸੈੱਸ (RIC) ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਹੁਣ ਕੁੱਲ ਨਿਰਯਾਤ ਲੇਵੀ ਨੂੰ 20 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਿਰਯਾਤ ਲੇਵੀ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਚੂਨ ਕੀਮਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਘਟ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਨਿਰਯਾਤ ਲੇਵੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਉਤਪਾਦਾਂ ’ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ’ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ।ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਾਲਣ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ’ਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਕੀਮਤ, ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਦੀ ਐਕਸਚੇਂਜ ਦਰ, ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਟੈਕਸ ਅਤੇ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨੀਤੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਕਾਰਕ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਿਰਯਾਤ ਲੇਵੀ ਘਟਣ ਨਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਉਤਪਾਦ ਵੇਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ’ਤੇ ਟੈਕਸ ਦਾ ਬੋਝ ਘਟੇਗਾ। ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਅਤੇ ATF ’ਤੇ ਲੇਵੀ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਅਗਲੇ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ’ਤੇ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਘਰੇਲੂ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਲਈ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਦੇਖਣਾ ਪਵੇਗਾ।