ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ – ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਚੀਨ ਚੀਨ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਰਥਿਕ ਗਲਿਆਰਾ (CPEC) ਨੂੰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੱਕ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਵਿਕਾਸ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਸਕੱਤਰ ਸੋਹੇਲ ਮਹਿਮੂਦ ਨੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ‘ਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੂਤ ਯੂ ਸ਼ੀਓਂਗ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਇਕ ਬਿਆਨ ‘ਚ ਕਿਹਾ, ”ਦੋਵਾਂ ਪੱਖਾਂ ਨੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਥਿਤੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੁਆਰਾ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਹਿੱਤ ਦੇ ਹੋਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰਾ ਕੀਤਾ। ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, “ਖੇਤਰੀ ਸੰਪਰਕ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਦੋਵਾਂ ਪੱਖਾਂ ਨੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸੀਪੀਈਸੀ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ।
CPEC ਚੀਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਭਿਲਾਸ਼ੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ‘ਬੈਲਟ ਐਂਡ ਰੋਡ ਇਨੀਸ਼ੀਏਟਿਵ’ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਤੱਟਵਰਤੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਪਾਰਕ ਮਾਰਗਾਂ ਦਾ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਕਰਨਾ ਹੈ।
2015 ਵਿੱਚ, ਚੀਨ ਨੇ 46 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੇ CPEC ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
ਬੀਜਿੰਗ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਮੇਤ ਮੱਧ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ।
CPEC ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਗਵਾਦਰ ਬੰਦਰਗਾਹ ਨੂੰ ਚੀਨ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਸ਼ਿਨਜਿਆਂਗ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਜੋੜੇਗਾ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਪਰਕ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸੜਕ, ਰੇਲ ਅਤੇ ਤੇਲ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਲਿੰਕ ਬਣਾਉਣ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ‘ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਮੂਹ ਜ਼ਬੀਉੱਲ੍ਹਾ ਮੁਜਾਹਿਦ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ CPEC ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ “ਇੱਛਾ” ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਛਾ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਆਈ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਦਰਜਨਾਂ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸਮੂਹ ਅਰਬਾਂ ਦੇ ਸੀਪੀਈਸੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ, ਡਿਪਟੀ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਜਨਰਲ (ਡੀਆਈਜੀ) ਸੀਟੀਡੀ ਜਾਵੇਦ ਇਕਬਾਲ ਵਜ਼ੀਰ ਨੇ ‘ਦ ਨਿਊਜ਼ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ’ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ 90 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸਮੂਹ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ (ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ) ਤੋਂ ਹਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਮੂਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ CPEC ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ, ਪੋਲੀਓ ਟੀਮਾਂ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
